Nasz region
17.05.2008.

Powiat zgorzelecki położony na południowo-zachodnich rubieżach Polski, wchodzi w skład Górnych Łużyc, krainy historyczno-geograficznej, rozciągającej się od Połcznicy (Pulsnitz) na zachodzie aż po Kwisę na wschodzie. Ziemia Zgorzelecka z 838 km2 zajmuje ponad 11% powierzchni Górnych Łużyc. Ze względu na cechy środowiska geograficznego powiat zgorzelecki możemy podzielić na dwie części: północną, nizinną, wchodzącą w skład Niziny Śląsko-Łużyckiej, i południową, będącą fragmentem Sudetów Zachodnich. W części nizinnej możemy wyodrębnić dwa mikroregiony: Równinę Węgliniecką oraz Równinę Gozdnicką. Podczas zlodowacenia środkowopolskiego (200-180 tys. lat temu) nagromadziły się tu olbrzymie masy piasków przepłukanych przez wody topniejącego lądolodu. Charakterystyczną cechą krajobrazu północnej części Ziemi Zgorzeleckiej jest znaczna ilość stawów rozsianych wśród rozległych lasów oraz występowanie śródleśnych torfowisk i wydm śródlądowych.

Nizina Śląsko-Łużycka - rozległa równina w południowo-zachodniej Polsce i południowo-wschodnich Niemczech. Jest to najdalej na południowy wschód wysunięty fragment (makroregion podprowincji Nizin Sasko-Łużyckich). Od północy graniczy z Wzniesieniami Łużyckimi z Wałem Mużakowa, od północy i północnego wschodu z Wałem Trzebnickim, od wschodu z Niziną Śląską, od południa z Sudetami (Pogórzem Zachodniosudeckim).

Puszcza Zgorzelecko-Osiecznicka rozciąga się pomiędzy dwiema rzekami - Nysą Łużycką na zachodzie i Kwisą na wschodzie. Północna granica puszczy w znacznej mierze pokrywa się z płn. granicami gmin Pieńsk, Węgliniec i Osiecznica. Południową granicę Puszczy wyznacza krawędź lasu biegnąca wzdłuż linii: Pieńsk-Dłużyna-Czerwona Woda- Zagajnik-Czerna-Zebrzydowa. Powierzchnia Puszczy w województwie dolnośląskim zajmuje przeszło 55 tys. ha, a całkowita wraz z woj. lubuskim - przeszło 90 tys. ha. Występuje tu aż 15 typów siedlisk zajmujących niewielkie fragmenty wśród borów i monokultur sosnowych, lecz bardzo cennych przyrodniczo. Do najcenniejszych należy bez wątpienia zaliczyć wilgotne wrzosowiska typu atlantyckiego (z wrzoścem bagiennym) oraz torfowiska wysokie i przejściowe z licznymi zagrożonymi i rzadkimi w Polsce gatunkami jak Elatine hexandra, E. hydropiper, E. triandra, Eleocharis multicaulis, Rhynchospora alba, Pinus x rhaetica, Sagina ciliata Oxycoccus microcarpus, Rhynchospora alba, Drosera anglica i D. intermedia.i in. Znaczną powierzchnię zajmują też lasy bagienne, lecz ich łączna powierzchnia w chwili obecnej jest trudna do oszacowania. Z gatunków z załącznika II Dyrektywy Siedliskowej (łącznie jest ich aż 18) występują tu m.in. wydra, mopek, nocek duży, traszka grzebieniasta i kumak nizinny, 6 gatunków ryb oraz 4 gatunki bezkręgowców związanych ze starodrzewami, szczególnie w okolicy Parowej. Obszar ten jest także bardzo cenny dla ornitofauny - aż 25 gatunków gnieżdżących się tu ptaków figuruje w załączniku I Dyrektywy Ptasiej.

Bory Dolnośląskie dawniej Puszcza Dolna - mezoregion fizycznogeograficzny (317.74) utworzony przez największy w Polsce zwarty kompleks leśny o powierzchni ok. 1650 km2. Do ok. 1990 poligon Armii Radzieckiej, obecnie Wojska Polskiego. Według szczegółowego podziału płd-zach Polski, dokonanego przez Wojciecha Walczaka, obszar Puszczy położony jest w obrębie trzech mikroregionów: Równiny Węglinieckiej na południu, Równiny Gozdnickiej na północy oraz Równiny Nadbobrzańskiej na północnym wschodzie.

Równina Węgliniecka (wzniesiona 217-238 m n.p.m.) o wysokościach względnych 150-200m, rozpościera się w dorzeczu Czernej Małej i Czernej Wielkiej (ich wody, po połączeniu się, zasilają Bóbr). Na powszechnie występujących tu osadach polodowcowych wykształciły się gleby bielicowe, a na północy bagienne. Niemal cały obszar Równiny Węglinieckiej pokrywają lasy puszczańskie. Nie zalesione są jedynie doliny rzeczne, gdzie występują duże połacie łąk i pól uprawnych.

Na obszarze woj. dolnośląskiego znajduje się tylko jeden rezerwat przyrody (Torfowisko pod Węglińcem).

Źródło: www.eko.org.pl, www.wikipedia.org, opracowania Waldemara Beny